Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve net gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha yavaş akar ama notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar ama gücünü düşürmez aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha geniş açar. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir sert bir nefes de narin tonları siler. Güç damakta zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler açısından önce koku yoluyla algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik yemek arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip sona erer zira geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez yani her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ile not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek tutar üstelik ağır bir içim aromasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek aroma verebilir aksi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün arasında aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle oda koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise çekiş ağırlaşır ve lezzet silikleşir ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla sertse kül yapısı bozulur.